Xabi Alonso và nhóm huấn luyện viên không ai muốn gia nhập

Khi Anthony bật cao đánh đầu từ một quả phạt góc, phía sau khung thành Brentford có một khoảng lặng kéo dài chưa đầy nửa giây. Đủ lâu để tôi kịp ghi vào sổ tay một dòng ngắn: hai trung vệ Chelsea đứng ngang nhau, không ai kèm ai, và không ai hét lên. Tôi đến từ khán đài Gò Đậu, trước khi tôi biết viết về trái bóng. Điều tôi học được ở đó là bàn thua từ bóng chết không bắt đầu ở khoảnh khắc quả bóng rời chân người đá. Nó bắt đầu ở khoảnh khắc mọi người trên sân cùng tin rằng mình đã an toàn.

Ở Brentford, cả hàng thủ Chelsea đã tin như vậy trong đúng khoảnh khắc Anthony tách ra khỏi người kèm. Ba bàn thua sau đó, theo cách này hay cách khác, đều mang cùng một dấu vết của niềm tin đặt sai chỗ.

Đây là trận đấu thứ năm của Xabi Alonso tại Premier League. Theo dữ liệu của ESPN Global Research và PA, Chelsea đã để thua ba bàn ngay trên sân Brentford. Trước vòng đấu này, đội bóng của Alonso đã để thủng lưới 12 lần, nhiều nhất giải đấu. Cộng thêm ba bàn tại Brentford, con số có thể chạm mốc 15 bàn sau năm trận, tương đương ba bàn mỗi trận, mức tôi để mở vì cần xác minh thêm. Nhưng có một chi tiết khiến câu chuyện khác biệt hoàn toàn so với các cuộc khủng hoảng phòng ngự thông thường: sáu trong số những bàn thua đó đến từ các tình huống bóng chết. Đó là mức cao nhất Premier League ở thời điểm hiện tại.

Alonso gia nhập một nhóm mà không huấn luyện viên nào muốn thuộc về: nhóm sáu người để thua từ hai bàn trở lên trong cả năm trận đầu tiên dẫn dắt tại Premier League. Tôi xem lại băng ghi hình buổi họp báo sau trận nhiều lần. Cách anh ấy nói không phải cách của một người đang tìm lỗi ở hệ thống. Anh ấy nói về sự ổn định bị đánh mất. Anh ấy nói về tinh thần cạnh tranh cần có trong hiệp hai. Anh ấy nói về 95 phút như một giới hạn mà đội bóng của anh chưa một lần chạm tới trọn vẹn.

Với một phóng viên từng ngồi trên khán đài nhìn đám cỏ mọc dại suốt 47 ngày mùa dịch, tôi nhận ra kiểu im lặng này. Mùa hè im lặng đã dạy tôi nghe những gì khán đài không hét. Đó là sự im lặng của một đội bóng đang học một hệ thống mới, nhưng chưa học được cách giữ nó khi đôi chân đã mỏi.

Điều đầu tiên cần tách khỏi đám khói truyền thông là bản chất của hơn mười lăm bàn thua này. Chúng không rải rác. Chúng có một chữ ký rõ ràng: bóng chết và hiệp hai.

Bàn mở tỷ số của Anthony là bàn thua thứ sáu từ bóng chết của Chelsea mùa này, cao nhất giải. Khi một đội thủng lưới sáu bàn từ phạt góc, phạt trực tiếp hoặc ném biên dài chỉ trong năm trận, vấn đề đã vượt khỏi phạm vi cá nhân. Có ba lớp cần nhìn, và tôi muốn đi từ lớp dễ thấy nhất đến lớp khó sửa nhất.

Lớp thứ nhất là phân công kèm người. Dữ liệu hiện có không nói rõ Chelsea đá kèm người hay kèm khu vực. Nhưng cách các hậu vệ đứng cách nhau trong bàn thua đầu tiên cho thấy một hệ thống phòng ngự đang chạy theo quỹ đạo của bóng thay vì chạy theo quỹ đạo của người. Phòng ngự bóng chết không thất bại vì thiếu chiều cao. Nó thất bại vì thiếu người chịu trách nhiệm. Khi sáu bàn thua đến từ cùng một kiểu tình huống, vấn đề nằm ở người được giao nhiệm vụ, không nằm ở người nhảy cao nhất.

Lớp thứ hai là bóng hai, tức tình huống bóng bật ra sau pha phá bóng đầu tiên. Đây là nơi các đội bóng tầm trung khai thác các đội bóng lớn. Brentford được giới phân tích đánh giá là đội biết kiếm lợi từ những chi tiết nhỏ. Trong bóng đá hiện đại, chi tiết nhỏ không phải là may mắn. Đó là bài tập được lặp lại hàng tuần trên sân tập. Đội khách đến sân nhà của Brentford và biết chính xác vị trí nào Chelsea để trống sau mỗi pha đá phạt góc.

Lớp thứ ba, và cũng là lớp khó sửa nhất, là sự sụp đổ tập trung trong hiệp hai. Alonso tự nói rằng đội bóng của ông đã đánh mất sự ổn định và tinh thần cạnh tranh cần thiết trong hiệp hai. Lời thú nhận này quan trọng hơn bất kỳ con số thống kê nào. Ba bàn thua trong một trận có thể là tai nạn. Một mô hình lặp lại trong hiệp hai qua nhiều trận có nghĩa là vấn đề nằm ở thể lực, ở khả năng quản lý trận đấu, hoặc ở cả hai.

Đội bóng thủng lưới nhiều nhất giải thường thua vì cả đội không còn tin vào hệ thống khi đồng hồ điểm phút 80. Niềm tin đó không được xây bằng bài phát biểu. Nó được xây bằng những buổi tập lặp đi lặp lại cho đến khi cơ thể phản ứng trước khi não kịp nghĩ.

Đặt trong bức tranh rộng hơn: Alonso nổi lên như một huấn luyện viên của cấu trúc và kiểm soát bóng. Khi một huấn luyện viên như vậy đến Premier League, giai đoạn đầu thường là giai đoạn cấy ghép. Cầu thủ cần thời gian để biến các nguyên tắc thành phản xạ. Nhưng Premier League không cho thời gian miễn phí. Mỗi vòng đấu là một bài kiểm tra, và mỗi bàn thua từ bóng chết là một lần kỳ vọng bị đánh cắp.

Tôi đã dành vài giờ xem lại các pha bóng chết của Chelsea mùa này. Điều đáng chú ý không phải số bàn thua, mà là sự giống nhau về mặt cấu trúc. Cầu thủ tấn công của đối phương luôn di chuyển muộn hơn người kèm một nhịp. Đây là dấu hiệu của một hệ thống phòng ngự theo khu vực bị phá vỡ bởi các pha chạy chéo. Nó cũng là dấu hiệu của việc thiếu một người tổ chức ở tuyến sau, người có nhiệm vụ hét lên điều chỉnh khi bóng bay lên. Không có người đó, mỗi hậu vệ phải tự quyết định, và trong bóng đá, tự quyết định đồng nghĩa với việc chậm hơn nửa giây.

Có một so sánh mà tôi muốn đặt ra. Nhóm sáu huấn luyện viên mà Alonso gia nhập không phải một nhóm đồng nhất. Nó gồm những người đến đội bóng đang tái cấu trúc, những người đến giữa mùa khi niềm tin đã cạn, và những người đến với một triết lý cần thời gian để bén rễ. Alonso thuộc nhóm thứ ba. Nhưng Premier League không phân biệt nhóm nào. Bảng xếp hạng chỉ đọc kết quả.

Đến đây tôi phải tách mình khỏi dòng chảy của truyền thông. Các tiêu đề đang gọi tình cảnh này là cuộc khủng hoảng phòng ngự. Tôi không chắc chữ khủng hoảng phù hợp sau năm trận đấu.

Sau năm trận, chúng ta có một dữ liệu rất rõ: số bàn thua và số bàn thua từ bóng chết. Chúng ta không có xG, không có xGA, không có PPDA, tức chỉ số đo cường độ pressing. Điều đó không có nghĩa Chelsea đá tốt hơn kết quả. Nhưng nó cũng không có nghĩa Chelsea đá tệ như kết quả. Không có dữ liệu quá trình, mọi phán xét về hệ thống chỉ là phỏng đoán khoác áo số liệu. Đây là điều mà nhiều bài bình luận bỏ qua khi họ dùng một trận thua để kết luận về một triết lý.

Vấn đề thứ hai là mẫu số. Năm trận là mẫu nhỏ. Sáu bàn thua bóng chết trong năm trận là một dấu hiệu y tế, không phải một bản án. Nếu Chelsea sửa được một chi tiết đơn lẻ, ví dụ người kèm cột một hoặc cách đứng của hàng thủ trước pha đá phạt, hai trận tiếp theo có thể đảo hoàn toàn câu chuyện. Nhưng nếu bàn thua bóng chết thứ bảy đến vào vòng sau, câu chuyện sẽ chuyển từ giai đoạn cấy ghép sang sai người.

Có một điều nữa ít người nhắc. Alonso trước đây gắn với hình ảnh một đội bóng đá có kiểm soát. Khi hình ảnh đó va vào một hàng thủ đang thủng lưới vì bóng chết, xung đột không nằm ở triết lý. Nó nằm ở nhân sự. Một huấn luyện viên kiểm soát bóng cần những hậu vệ có khả năng đọc tình huống trước khi bóng đến. Những gì chúng ta thấy ở Brentford là phản ứng sau khi bóng đã đến.

Bóng đá đẹp là một ý niệm; còn tôi kể chuyện của những vết nứt. Vết nứt ở Chelsea lúc này không nằm ở sơ đồ đội hình. Nó nằm ở khoảng thời gian nửa giây giữa lúc bóng bay lên và lúc một hậu vệ quyết định nhảy.

Câu hỏi không nằm ở việc Alonso có bị sa thải sau vài vòng nữa hay không. Câu hỏi nằm ở việc Chelsea có tìm được một chuyên gia bóng chết hoặc một người tổ chức phòng ngự trước khi câu chuyện nhóm huấn luyện viên không ai muốn thuộc về biến thành một định nghĩa. Beat keeper: người giữ nhịp đập của những người không còn trên khán đài. Tôi sẽ theo dõi bàn thua bóng chết tiếp theo, không phải để xem ai bị chỉ trích, mà để xem đội bóng này đã học được gì từ lần vấp ngã ở Brentford.