Michael B. Jordan: Khi võ đài Creed III học nhịp từ anime Nhật Bản

Trong cuộc trò chuyện với tạp chí Vogue công bố đầu tháng này, Michael B. Jordan xác nhận anh đang phát triển nhiều dự án anime ở giai đoạn đầu. Thông tin không đến đơn độc. Nó nối tiếp sau khi Sinners, tác phẩm do Ryan Coogler đạo diễn với Jordan đóng chính, khép lại mùa giải Oscar với mười sáu đề cử và bốn tượng vàng. Với người theo dõi điện ảnh thể thao, điểm đáng bàn không phải số lượng giải thưởng, mà là cách một diễn viên từng vào vai võ sĩ quyền Anh biến tình yêu hoạt hình Nhật Bản thành ngôn ngữ dàn dựng cho những trận đấu trên màn ảnh rộng. Ba năm trước, khi Creed III ra mắt, Jordan ngồi cả hai ghế: đạo diễn và diễn viên chính. Bộ phim là phần thứ ba trong loạt phim về Adonis Creed, nhân vật kế thừa di sản của Rocky Balboa. Nhưng điều khiến Creed III khác biệt không nằm ở kịch bản. Nó nằm ở cách cận cảnh những cú đấm, cách trận đấu cuối được dựng như một cuộc chiến giữa hai ý chí, với góc máy thấp, nhịp cắt nhanh và những khoảng lặng kéo dài trước khi cú knock-out đến. Jordan nói nhiều lần rằng anime là nguồn cảm hứng trực tiếp cho những phân cảnh đó. Không phải kiểu tham chiếu bề mặt. Đó là sự học hỏi về cấu trúc: cách một trận đánh trong hoạt hình được chia thành các nhịp tăng dần, cách nhân vật hứng chịu đòn rồi đứng dậy, cách khán giả được cho thời gian để cảm nhận sức nặng của từng cú va chạm. Điều này nghe có vẻ xa lạ với thể thao thuần túy. Nhưng nó lại đúng với một thực tế: điện ảnh thể thao lâu nay dựa vào hai trường phái. Một là tả thực, với máy quay bám sát, âm thanh sống và ít cắt cảnh. Hai là kịch tính hóa, khi mọi cú đấm đều là cao trào và mọi giây phút đều là định mệnh. Anime đứng ở giữa. Nó cho phép sự phi thực, nhưng vẫn giữ được logic nội tại của trận đấu. Jordan không phải người đầu tiên nghĩ đến điều đó. Nhưng anh là một trong số ít người làm được ở quy mô Hollywood, với ngân sách lớn và áp lực thương mại. Creed III thu về hơn 270 triệu USD toàn cầu, một con số không nhỏ với một phim thể thao không có siêu anh hùng. Điều đó chứng minh rằng khán giả đại chúng sẵn sàng tiếp nhận một ngôn ngữ hình ảnh mới, miễn là nó phục vụ câu chuyện thay vì phô diễn kỹ xảo. Song song với điện ảnh, Jordan còn mở rộng sang thời trang. Anh hợp tác với Coach trong một bộ sưu tập lấy cảm hứng từ văn hóa anime và đường phố. Đây là bước đi quen thuộc của một ngôi sao muốn biến sở thích cá nhân thành thương hiệu. Nhưng nó cũng cho thấy anime không còn là sở thích riêng tư. Nó là một phần trong cách Jordan định vị bản thân trước công chúng. Bên cạnh đó, anh tham gia lồng tiếng cho một dự án hoạt hình trên Netflix mang tên Swapped. Và anh hợp tác với TMS Entertainment, một trong những xưởng hoạt hình lâu đời của Nhật Bản, để sản xuất một phim ngắn. Đây là những bước đi nhỏ nhưng có chủ đích. Chúng cho thấy Jordan không chỉ đứng ngoài ngưỡng cửa ngành công nghiệp anime. Anh đang tìm cách bước vào, từng bước một. Danh sách dự án sắp tới của Jordan cũng đáng chú ý. Anh sẽ tham gia phiên bản mới của The Thomas Crown Affair, với sự góp mặt của Adria Arjona và Kenneth Branagh. Anh cũng được cho là tham gia dự án Miami Vice cùng Austin Butler. Một dự án khác mang tên Delphi cũng nằm trong danh sách. Và tất nhiên, Sinners, tác phẩm vừa mang về bốn tượng vàng Oscar, vẫn là cột mốc lớn nhất trong sự nghiệp gần đây của anh. Sinners là một cột mốc quan trọng, nhưng nó không phải phim thể thao. Đó là một tác phẩm kinh dị lịch sử, lấy bối cảnh miền Nam nước Mỹ. Việc Jordan gặt hái thành công với một thể loại khác cho thấy anh không bị đóng khung bởi hình ảnh võ sĩ. Anh có thể di chuyển giữa các dòng phim, và chính sự linh hoạt đó cho phép anh mạo hiểm với anime. Nhìn vào đó, có thể thấy một mô thức rõ ràng: Jordan không còn chỉ là diễn viên. Anh là nhà sản xuất, đạo diễn, và giờ là người xây dựng nội dung gốc. Việc anh chuyển sang anime không đơn thuần là sở thích. Đó là một phần của chiến lược dài hạn, nơi anh kiểm soát nhiều hơn câu chuyện mình muốn kể. Điều này không chỉ là câu chuyện của riêng Jordan. Trong vài năm trở lại đây, ngày càng nhiều nghệ sĩ phương Tây tìm đến anime như một nguồn cảm hứng. Từ các đạo diễn phim hành động cho đến các nhà làm game, anime đã trở thành một ngôn ngữ chung. Nhưng số người thực sự bước vào sản xuất thì ít hơn nhiều. Jordan nằm trong số đó. Nhưng có một điều cần nhìn thẳng. Việc một ngôi sao Hollywood nói về anime không tự động tạo ra giá trị cho thể thao. Nó chỉ có ý nghĩa nếu những dự án đó thực sự thay đổi cách kể chuyện thể thao trên màn ảnh. Và điều đó chưa được kiểm chứng. Chúng ta mới chỉ có tuyên bố, chưa có sản phẩm. Đây là điểm dễ bị bỏ qua. Truyền thông thường hào hứng với tin một ngôi sao bước vào anime. Nhưng anime là một ngành công nghiệp khép kín, với quy trình sản xuất riêng, văn hóa riêng và khán giả riêng. Một cái tên Hollywood không đảm bảo sự tôn trọng từ cộng đồng đó. Nó thậm chí có thể tạo ra sự hoài nghi, bởi khán giả Nhật Bản vốn rất nhạy cảm với những dự án bị xem là đánh bóng thương mại. Jordan có lợi thế nhất định. Anh không đến với anime như một kẻ ngoài cuộc hoàn toàn. Anh đã thể hiện sự hiểu biết qua Creed III. Anh đã làm việc với các đối tác Nhật Bản. Anh không đứng ở vị trí kẻ đi chinh phục, mà ở vị trí người học hỏi. Đó là điểm khác biệt quan trọng, và có thể là chìa khóa giúp anh tránh được cái bẫy thường thấy của những dự án xuyên văn hóa. Nhưng vẫn còn một câu hỏi lớn hơn. Liệu một bộ anime do một ngôi sao Hollywood sản xuất có thể giữ được linh hồn của thể loại này? Hay nó sẽ trở thành một sản phẩm lai, đủ hấp dẫn với khán giả phương Tây nhưng lại xa lạ với chính khán giả Nhật Bản? Đây là câu hỏi mà nhiều dự án trước đây đã không trả lời được. Câu trả lời sẽ đến khi dự án đầu tiên ra mắt. Cho đến lúc đó, điều chúng ta có thể nói chắc chắn là: Jordan đang mở một con đường mới. Anh không đi theo lối mòn của những ngôi sao thể thao Hollywood. Anh không cố gắng trở thành biểu tượng của một môn thể thao cụ thể. Anh chọn cách kể chuyện, và dùng sở thích cá nhân để định hình cách kể đó. Với người viết thể thao, đây là một tín hiệu thú vị. Trong nhiều năm, điện ảnh thể thao bị giới hạn bởi hai lựa chọn: tả thực hoặc kịch tính hóa. Anime mở ra lựa chọn thứ ba. Nó cho phép thể thao trở nên phi thực, bay bổng, nhưng vẫn giữ được sức nặng cảm xúc. Jordan hiểu điều đó, và anh đang cố gắng mang nó vào một ngành công nghiệp vốn quen với sự an toàn. Liệu anh có thể đi đến cùng con đường đó? Anh đủ tài năng, đủ tầm ảnh hưởng và đủ đam mê. Nhưng anh cũng đang đối mặt với một thách thức không nhỏ: thuyết phục hai nền văn hóa khác biệt cùng nhìn về một hướng. Nếu làm được, anh sẽ không chỉ mở rộng sự nghiệp của mình. Anh sẽ mở rộng biên giới của cách thể thao được kể trên màn ảnh, từ võ đài quyền Anh cho đến những khung hình lấy cảm hứng từ hoạt hình Nhật Bản.